Piła tarczowa to okrągła tarcza z zębami, którą montuje się w pilarce (ręcznej, stołowej lub ukośnicy) do cięcia drewna i materiałów drewnopochodnych. O jakości i szybkości cięcia decydują przede wszystkim cztery parametry: średnica, średnica otworu montażowego, liczba zębów i ich kształt. Mało zębów oznacza szybkie, zgrubne cięcie wzdłuż włókien, dużo zębów oznacza wolniejsze, ale gładkie cięcie w poprzek włókien i w płytach. Poniżej wyjaśniamy, jak dobrać tarczę do pilarki i do rodzaju pracy.
W codziennym języku oba określenia bywają używane zamiennie, ale oznaczają co innego. Piła tarczowa (tarcza do pilarki) to wymienny osprzęt tnący. Pilarka tarczowa to elektronarzędzie z silnikiem, w którym tę tarczę się montuje. Ten poradnik dotyczy doboru tarczy, czyli osprzętu.
Tarcze do drewna stosuje się do:
Część tarcz z zębami z węglika spiekanego nadaje się także do kompozytów i tworzyw drewnopochodnych. Do metalu, betonu czy płytek stosuje się inne tarcze, przeznaczone do tych materiałów.
Rodzaj | Cechy | Zastosowanie |
Tarcze z zębami z węglika spiekanego (HM, widiowe) | Twarde ostrza wlutowane w stalowy korpus, długo zachowują ostrość, są odporne na ścieranie | Najbardziej uniwersalny wybór: drewno miękkie i twarde, płyty, panele, kompozyty |
Tarcze stalowe (bez nakładek z węglika) | Tańsze, szybciej się tępią | Okazjonalne cięcie miękkiego drewna |
Kształt zęba | Opis | Do czego |
Płaski (FT) | Prosta krawędź tnąca, działa jak dłuto | Szybkie cięcie wzdłużne litego drewna |
Naprzemienny skośny (ATB) | Zęby ścięte na przemian w lewo i w prawo | Cięcie poprzeczne, cięcia uniwersalne, sklejka |
Trapezowo-płaski (TCG) | Na przemian ząb trapezowy i płaski | Płyty laminowane, MDF, twarde materiały drewnopochodne |
Średnica musi być zgodna z zaleceniem producenta pilarki. Za mała tarcza zmniejsza głębokość cięcia, a za duża nie zmieści się pod osłoną i stwarza zagrożenie. Orientacyjnie:
Średnica | Typowe urządzenia |
160–165 mm | Kompaktowe pilarki ręczne, w tym akumulatorowe, pilarki zagłębiarki |
180–190 mm | Najpopularniejsze ręczne pilarki tarczowe |
210–250 mm | Ukośnice i mniejsze pilarki stołowe |
300–400 mm | Pilarki stołowe i stacjonarne, pilarki budowlane |
Otwór w tarczy musi pasować do wrzeciona pilarki. Najczęściej spotyka się otwory 20 mm i 30 mm. Jeśli otwór tarczy jest większy niż wrzeciono, stosuje się pierścień redukcyjny o odpowiednich wymiarach. Nie wolno montować tarczy z otworem mniejszym niż wrzeciono ani jej rozwiercać.
Liczba zębów ma największy wpływ na efekt cięcia. Zasada jest prosta: im mniej zębów, tym szybsze, ale bardziej szorstkie cięcie, im więcej zębów, tym gładsza krawędź i wolniejszy posuw.
Liczba zębów (dla tarczy ok. 190 mm) | Charakter cięcia | Przykładowe zastosowanie |
12–24 | Szybkie, zgrubne | Cięcie wzdłużne, budowa, ciesielka, drewno konstrukcyjne |
30–40 | Uniwersalne | Prace ogólne wzdłuż i w poprzek włókien, OSB, sklejka |
48–60 i więcej | Gładkie, wykończeniowe | Cięcie poprzeczne, listwy, panele, płyty laminowane, meble |
Przy większych średnicach liczba zębów rośnie proporcjonalnie. Tarcza 250 mm z 24 zębami tnie podobnie zgrubnie jak tarcza 160 mm z 16 zębami.
Dodatni kąt natarcia sprawia, że tarcza „wgryza się” w materiał i tnie agresywnie, co przydaje się w pilarkach ręcznych i stołowych. Ujemny lub bliski zera kąt daje spokojniejsze cięcie i jest zalecany w ukośnicach z wysuwem, gdzie tarcza nie powinna wciągać materiału.
Rzaz to szerokość szczeliny, którą zostawia tarcza. Tarcze cienkie tną szybciej, wymagają mniej mocy i dają mniej odpadu, dlatego dobrze współpracują z pilarkami akumulatorowymi. Tarcze o szerszym rzazie są sztywniejsze i stabilniejsze przy grubym materiale.
Na każdej tarczy podana jest dopuszczalna prędkość obrotowa (obr./min). Musi być równa lub wyższa niż prędkość obrotowa biegu jałowego pilarki. Tarcza obracająca się szybciej, niż przewiduje producent, może pęknąć.
Materiał lub zadanie | Zalecana tarcza |
Drewno miękkie (sosna, świerk), cięcie wzdłużne | Mało zębów, ząb płaski lub ATB, dodatni kąt natarcia |
Drewno twarde (dąb, buk, jesion) | Średnia lub duża liczba zębów, ząb ATB, tarcza z węglika spiekanego |
Cięcie poprzeczne, listwy, przycinanie na długość | Dużo zębów, ząb ATB |
Płyty OSB i sklejka | Tarcza uniwersalna, średnia liczba zębów |
Płyty laminowane, MDF, panele podłogowe | Dużo zębów, ząb TCG lub ATB, cienki rzaz |
Drewno konstrukcyjne z ryzykiem gwoździ | Tarcza budowlana z węglika spiekanego, mało zębów |
W ofercie Schmith znajdziesz piły tarczowe do drewna z zębami z węglika spiekanego w średnicach od 160 do 400 mm, z otworami 20 i 30 mm oraz w różnych wariantach liczby zębów, dzięki czemu łatwo dopasować tarczę zarówno do pilarki ręcznej, jak i stołowej.
Zależy od rodzaju cięcia. Dla tarczy około 190 mm: 12–24 zęby do szybkiego cięcia wzdłużnego, 30–40 do prac uniwersalnych i 48–60 lub więcej do gładkich cięć poprzecznych i płyt.
Nie. Średnica tarczy musi być zgodna z instrukcją pilarki. Za duża tarcza nie zmieści się pod osłoną, a za mała zmniejszy głębokość cięcia i może pracować z niewłaściwą prędkością obwodową.
To tarcza o średnicy 190 mm, z otworem montażowym 30 mm i 40 zębami (T od ang. teeth).
To potoczna nazwa tarczy z zębami z węglika spiekanego (HM). Takie zęby są twardsze od stali, dłużej zachowują ostrość i dobrze sprawdzają się przy drewnie twardym i płytach.
Najczęstsze przyczyny to tępe lub zażywiczone zęby, zbyt wolny posuw, zbyt duża liczba zębów do grubego drewna lub zakleszczanie się materiału. Wyczyść lub naostrz tarczę i dobierz liczbę zębów do grubości materiału.
Tarcza z dużą liczbą zębów, najlepiej z zębem TCG lub ATB, która nie wyszczerbia warstwy dekoracyjnej. Panel tnij warstwą dekoracyjną do dołu, jeśli tarcza w pilarce ręcznej tnie od dołu do góry.
Dobór piły tarczowej do drewna zaczyna się od danych pilarki: średnicy tarczy, otworu montażowego i prędkości obrotowej. Następnie liczbę i kształt zębów dobiera się do rodzaju pracy. Do szybkiego cięcia wzdłużnego wystarczy tarcza z małą liczbą zębów, do gładkich cięć poprzecznych i płyt potrzebna jest tarcza z dużą liczbą zębów. Jeśli masz jedną pilarkę do wielu zadań, warto mieć co najmniej dwie tarcze: zgrubną i wykończeniową.
© 2021 - 2026 Schmith Polska S.A.. Copyright ©